ประเทศไทยกำหนดมาตรฐานฝุ่น PM2.5 ในบรรยากาศ ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมงไม่เกิน 37.5 มคก./ลบ.ม.และค่าเฉลี่ยรายปีไม่เกิน 15 มคก./ลบ.ม. ตามประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เรื่อง กำหนดมาตรฐานฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน ในบรรยากาศทั่วไป ใช้ตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2566 แทนค่าเดิม 50 และ 25 มคก./ลบ.ม.
| ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมง | ไม่เกิน 37.5 มคก./ลบ.ม. (เดิม 50) |
|---|---|
| ค่าเฉลี่ยรายปี | ไม่เกิน 15 มคก./ลบ.ม. (เดิม 25) |
| ใช้ตั้งแต่ | 1 มิถุนายน 2566 |
| ดัชนี AQI ที่เท่ากับมาตรฐาน | AQI 100 |
ช่วงสีค่าฝุ่น PM2.5 5 ระดับ
กรมควบคุมมลพิษปรับเกณฑ์ดัชนีคุณภาพอากาศ (AQI) ให้ตรงกับมาตรฐานใหม่ และประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 3 กรกฎาคม 2566 ยังแบ่งเป็น 5 ระดับสี ฟ้า เขียว เหลือง ส้ม และแดง โดยเทียบจากค่า PM2.5 เฉลี่ย 24 ชั่วโมง
| ระดับ | PM2.5 (มคก./ลบ.ม.) | AQI |
|---|---|---|
| ดีมาก | 0.0–15.0 | 0–25 |
| ดี | 15.1–25.0 | 26–50 |
| ปานกลาง | 25.1–37.5 | 51–100 |
| เริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ | 37.6–75.0 | 101–200 |
| มีผลกระทบต่อสุขภาพ | 75.1 ขึ้นไป | 201 ขึ้นไป |
ค่าที่ใช้เทียบเป็นทศนิยม 1 ตำแหน่ง เช่น 37.5 ยังอยู่ในระดับปานกลาง ส่วน 37.6 เป็นระดับเริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ
ค่าฝุ่นเท่าไหร่อันตราย
ค่าที่เกิน 37.5 มคก./ลบ.ม. ถือว่าเกินมาตรฐาน (ระดับสีส้ม "เริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ") และเกิน 75 มคก./ลบ.ม. เป็นระดับสีแดง "มีผลกระทบต่อสุขภาพ" ซึ่งกรมควบคุมมลพิษแนะนำให้ทุกคนงดกิจกรรมกลางแจ้ง ส่วนกลุ่มเสี่ยงเริ่มมีคำแนะนำให้ใส่หน้ากากตั้งแต่ระดับปานกลาง (ดูค่าฝุ่นเท่าไหร่ต้องใส่หน้ากาก) คำแนะนำของกรมควบคุมมลพิษในแต่ละระดับ:
ดีมาก 0.0–15.0 มคก./ลบ.ม.
ประชาชนทั่วไป: ประชาชนทุกคนสามารถดำเนินชีวิตได้ตามปกติ
ดี 15.1–25.0 มคก./ลบ.ม.
ประชาชนทั่วไป: สามารถทำกิจกรรมกลางแจ้งได้ตามปกติ
ประชาชนกลุ่มเสี่ยง: ควรสังเกตอาการผิดปกติ เช่น ไอบ่อย หายใจลำบาก หายใจถี่ หายใจไม่ออก หายใจมีเสียงวี้ด แน่นหน้าอก เจ็บหน้าอก ใจสั่น คลื่นไส้ เมื่อยล้าผิดปกติ หรือ วิงเวียนศีรษะ
ปานกลาง 25.1–37.5 มคก./ลบ.ม.
ประชาชนทั่วไป: ลดระยะเวลาการทำกิจกรรมหรือการออกกำลังกายกลางแจ้งที่ใช้แรงมาก
ประชาชนกลุ่มเสี่ยง: ใช้อุปกรณ์ป้องกันตนเอง เช่น หน้ากากป้องกัน PM2.5 ทุกครั้ง ที่ออกนอกอาคาร · ลดระยะเวลาการทำกิจกรรมหรือการออกกำลังกายกลางแจ้งที่ใช้แรงมาก · หากมีอาการผิดปกติให้รีบปรึกษาแพทย์
เริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ 37.6–75.0 มคก./ลบ.ม.
ประชาชนทั่วไป: ใช้อุปกรณ์ป้องกันตนเอง เช่น หน้ากากป้องกัน PM2.5 ทุกครั้งที่ออกนอกอาคาร · จำกัดระยะเวลาในการทำกิจกรรมหรือการออกกำลังกายกลางแจ้งที่ใช้แรงมาก · ควรสังเกตอาการผิดปกติ เช่น ไอ หายใจลำบาก ระคายเคืองตา
ประชาชนกลุ่มเสี่ยง: ใช้อุปกรณ์ป้องกันตนเอง เช่น หน้ากากป้องกัน PM2.5 ทุกครั้งที่ออกนอกอาคาร · เลี่ยงการทำกิจกรรมหรือการออกกำลังกายกลางแจ้งที่ใช้แรงมาก · ให้ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ หากมีอาการผิดปกติให้รีบไปพบแพทย์
มีผลกระทบต่อสุขภาพ 75.1 ขึ้นไป มคก./ลบ.ม.
ประชาชนทุกคน: งดกิจกรรมกลางแจ้ง · หากมีความจำเป็นต้องทำกิจกรรมกลางแจ้งให้ใช้อุปกรณ์ป้องกันตนเองทุกครั้ง เช่น หน้ากากป้องกัน PM2.5 · หากมีอาการผิดปกติให้รีบไปพบแพทย์ · ผู้ที่มีโรคประจำตัว ควรอยู่ในพื้นที่ปลอดภัยจากมลพิษทางอากาศ ให้เตรียมยาและอุปกรณ์ที่จำเป็นให้พร้อมและปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
AQI คำนวณจากค่า PM2.5 อย่างไร
AQI เป็นตัวเลขไม่มีหน่วยที่แปลงจากความเข้มข้น โดยเทียบสัดส่วนภายในช่วงของระดับนั้น (ค่า AQI = ช่วง AQI ของระดับ ÷ ช่วง PM2.5 ของระดับ × (ค่าที่วัดได้ − ค่าต่ำสุดของระดับ) + AQI ต่ำสุดของระดับ)
ตัวอย่าง: PM2.5 = 50 มคก./ลบ.ม. อยู่ในระดับเริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ (37.6–75.0 มคก./ลบ.ม. = AQI 101–200) → (200 − 101) ÷ (75 − 37.6) × (50 − 37.6) + 101 ≈ AQI 134
ระดับสีแดง (เกิน 75 มคก./ลบ.ม.) ไม่มีค่าสูงสุด เครื่องคำนวณของ Air4Thai ใช้ AQI = (ค่า PM2.5 − 75) ปัดเศษลง + 201 เช่น 100 มคก./ลบ.ม. = AQI 226
AQI ที่แสดงในหน้าสถานีของ Air4Thai คิดจากสารมลพิษหลายตัว ส่วนค่า AQI บนเว็บนี้คิดจาก PM2.5 อย่างเดียว ดูรายละเอียดและความต่างกับ US AQI ในAQI ไทย กับ US ต่างกันอย่างไร
จังหวัดที่ค่าฝุ่นเกินมาตรฐานบ่อยที่สุด ปี 2568
จาก 68 จังหวัดที่มีข้อมูลสถานีครบทั้งปี มี 61 จังหวัดที่มีอย่างน้อย 1 วันเกินมาตรฐาน 37.5 มคก./ลบ.ม. (ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมง) ข้อมูลก่อนเดือนสิงหาคม 2569 มาจากรายงานรายเดือนของสถานีกรมควบคุมมลพิษ โดยแต่ละเดือนนับจากสถานีในจังหวัดที่มีวันเกินมาตรฐานมากที่สุด หลังจากนั้นนับจากค่าเฉลี่ยของทุกสถานีในจังหวัดที่เว็บนี้คำนวณจากข้อมูลรายชั่วโมง
| # | จังหวัด | วันเกินมาตรฐาน | วันที่มีข้อมูล |
|---|---|---|---|
| 1 | ค่าฝุ่นน่านวันนี้ | 105 | 357 |
| 2 | ค่าฝุ่นสมุทรสาคร | 97 | 365 |
| 3 | pm2.5 หนองคาย | 93 | 365 |
| 4 | ค่าฝุ่นสมุทรปราการวันนี้ | 88 | 365 |
| 5 | ค่าฝุ่นสุโขทัย | 87 | 357 |
| 6 | pm2.5 ยโสธร | 86 | 363 |
| 7 | ค่าฝุ่นกาฬสินธุ์วันนี้ | 83 | 361 |
| 8 | ค่าฝุ่นเชียงราย | 81 | 361 |
| 9 | pm2.5 สระบุรี | 76 | 352 |
| 10 | ค่าฝุ่นพิษณุโลกวันนี้ | 75 | 342 |
วันที่มีข้อมูลนับจากสถานีที่มีข้อมูลมากที่สุดในเดือนนั้นเช่นกัน ดูสถิติรายเดือนของแต่ละจังหวัดได้ในหน้าจังหวัด หรือดูอันดับค่าฝุ่นรายจังหวัดตอนนี้
เทียบกับค่าแนะนำของ WHO และมาตรฐานสหรัฐฯ
| เกณฑ์ | เฉลี่ย 24 ชม. | เฉลี่ยรายปี |
|---|---|---|
| มาตรฐานประเทศไทย (ตั้งแต่ 2566) | 37.5 | 15 |
| ค่าแนะนำองค์การอนามัยโลก (WHO, 2021) | 15 | 5 |
| มาตรฐานสหรัฐอเมริกา (EPA, 2024) | 35 | 9.0 |
หน่วยเป็น มคก./ลบ.ม. ค่าของ WHO เป็นค่าแนะนำ ไม่ใช่มาตรฐานตามกฎหมาย และเข้มกว่ามาตรฐานของไทย ค่าฝุ่นในระดับ "ดี" ของไทย (15.1–25.0 มคก./ลบ.ม.) จึงยังสูงกว่าค่าแนะนำของ WHO ส่วนสหรัฐฯ ปรับมาตรฐานรายปีเป็น 9.0 มคก./ลบ.ม. เมื่อ 7 กุมภาพันธ์ 2567 และคงมาตรฐาน 24 ชั่วโมงไว้ที่ 35 มคก./ลบ.ม.
ทำไมใช้ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมง
มาตรฐานของไทยกำหนดเป็นค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมง ค่าที่ Air4Thai และเว็บนี้แสดงจึงเป็นค่าเฉลี่ยของ 24 ชั่วโมงล่าสุด ซึ่งเปลี่ยนช้ากว่าค่ารายชั่วโมง ถ้าฝุ่นเพิ่งลดลงเมื่อไม่กี่ชั่วโมงก่อน ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมงจะยังสูงอยู่สักพัก ดูความต่างกับแอปที่ใช้ดัชนีของสหรัฐฯ ในAQI ไทย กับ US ต่างกันอย่างไร